waargaatheteigenlijkover.nl

We are not · Aantekeningen

We are
not changing

Iets beters is altijd anders

Aantekeningen over verandering, condities en de eigen rol.

Popke Rein Munniksmawearenot.com12 mei 2026
Download de pdf 4 p. · 219 kB
Mistige zonsondergang boven een polder bij de Zaanse Schans, molens weerspiegeld in een sloot

Zaanse Schans · Foto Arjan de Jong / Unsplash

De kern

We hebben de regionale transformatie opgespannen tussen KPI's, fte's en outcome-metingen. Het ziet er ordelijk uit. En toch voelt het alsof we maar een fractie raken van wat hier mogelijk is.

Niet omdat de mensen tekortschieten, maar omdat het systeem geen ruimte laat voor wat we willen laten ontstaan. Deze aantekeningen zoeken de ruimte in de condities van het proces in plaats van in de uitkomst. En in de eigen rol.

Creëer ik de omstandigheid waarin er iets anders, en misschien iets beters, kan ontstaan? Of sta ik dat in de weg?

De Zeelandbrug over de Oosterschelde, gezien vanaf een grasdijk onder een wolkenlucht

1 · Van binnenuit

Er knaagt iets

Een soort cynisme dat zich heeft genesteld op de plek waar eerst hoop zat.

Zeelandbrug · Foto Peter Werkman / Unsplash

Ik merk het aan de manier waarop ik kijk, naar vergaderingen, portfolio's, plannen.

Dat cynisme is ongemakkelijk, maar het is ook informatie. Het zegt dat ik tegen iets aanloop dat ik nog niet helder genoeg onder woorden heb gebracht.

Ik schrijf dit als programmamanager van de Zeeuwse Zorg Datacoalitie

Ik ben medevormgever van het systeem dat ik hier bevraag.

Van binnenuit. Dat maakt het ongemakkelijk.

2 · Schijnzekerheid

We sturen op schijn­zekerheid

Het ziet er ordelijk uit. Het past in een dashboard.

Onze fixatie op outcome heeft het veranderproces dichtgezet. Hoeveel fte zit er in het transformatieportfolio, hoeveel projecten staan op groen, welk percentage halen we dit kwartaal?

{{dash.title}}

{{t.label}}

{{t.text}}

Het zijn ankers die ons rust geven. De rust van houvast, niet die van richting.

Ondertussen zijn we blind geworden voor de waarde.

3 · Houvast

Iets anders is niet altijd beter. Maar iets beters is wel altijd anders.1

Deze zin geeft me houvast. Hij is van Paul Iske, met wie ik bij de ABN AMRO Dialogues Incubator samenwerkte.

Eigentijdse echo van Georg Christoph Lichtenberg

“Ich kann freilich nicht sagen, ob es besser werden wird wenn es anders wird; aber so viel kann ich sagen, es muß anders werden, wenn es gut werden soll.”

Sudelbücher K 293, 1793–1796

4 · Condities

Niet problemen oplossen, maar condities cultiveren

Ontwerper Miriam van der Lubbe, partner bij studio Van Eijk & Van der Lubbe en Creative Head van de Dutch Design Week, schrijft over radical softness: een manier van werken die de uitkomst open laat, maar zorgvuldig de condities van het proces vormgeeft2.

  1. {{s.n}} {{s.en}}

Niet

De oplossing als eindproduct

Maar

Het ontwerp als moment in een beweging

Het raakte me, omdat het precies benoemt wat ik bij transformatie aan het zoeken ben.

Otto Scharmer zegt het in Theorie U met andere woorden3. Werkelijke verandering begint pas als we leren waarnemen vanuit een toekomst die zich wil aandienen, in plaats van vanuit het verleden dat we al kennen.

Zwart-witfoto van een houten steiger die over het drooggevallen wad naar zee loopt, onder een bewolkte lucht

Oosterend, Terschelling · Foto Thijs / Unsplash

5 · Loslaten

Dat vraagt loslaten

Niet als spirituele oefening, maar als praktische voorwaarde.

Wat we loslaten

De illusie dat we de uitkomst kunnen voorspellen, sturen en afrekenen, en dat dáár onze verantwoordelijk­heid zit.

Wat we niet loslaten

{{k}}

Onze verantwoordelijkheid zit bij één vraag

Creëer ik de omstandigheid waarin er iets anders, en misschien iets beters, kan ontstaan? Of sta ik dat in de weg?

Een fietsbrug met reling die in dichte mist verdwijnt, Almere

6 · De eigen rol

Ik doe mee aan het dichthouden van het proces

Het loslaten van outcome-metingen is methodiek; daar zijn boeken over geschreven. Het echt spannende komt erna: onder ogen zien dat ik, bewust en onbewust, meedoe.

Almere · Foto Aysegul Yahsi / Unsplash

Hoe ik het proces dichthoud

Door

{{d}}

Pas als ik mijn eigen rol bevraag, krijgt het systeem ruimte om zich te herzien

Theorie U noemt dat de afdaling door de U3: voorbij het oordeel, voorbij het cynisme, voorbij de angst.

Voorbij het oordeel Voorbij het cynisme Voorbij de angst De eigen rol bevragen Het systeem krijgt ruimte om zich te herzien
Molens bij Kinderdijk in de ochtendmist, gespiegeld in het stille water

Verandering buiten begint binnen.

Niet als slogan, maar als werkhouding.

Kinderdijk · Foto Stephan Widua / Unsplash

Laagstaande zon in de mist boven een omgeploegde akker in het Zuid-Limburgse Heuvelland

7 · De voedingsbodem

Wat zou het betekenen om de regionale transformatie te organiseren rond condities in plaats van outcomes?

Niet het portfolio managen, maar de voedings­bodem

Sint Geertruid, Zuid-Limburg · Foto Kyra Kleijnen / Unsplash

Collectief leren waarnemen wat er speelt, in plaats van het te dwingen in onze categorieën.

En mensen, onszelf inbegrepen, uitnodigen tot persoonlijke transformatie, omdat collectieve verandering nergens anders begint dan daar.

Wat we verzorgen

{{x}}

Waar we op sturen

{{x}}

8 · Radicaal zacht

Het is niet zachter omdat het comfor­tabeler is.

Het is zachter omdat het waarachtiger is.

En het is radicaal, omdat het ons confronteert met de vraag die we het liefst overslaan.

Een fietspad over de grasdijk langs de Waddenzee bij laag zonlicht, Texel

Ben ik bereid mezelf onderdeel van het probleem te maken, voordat ik mezelf onderdeel van de oplossing noem?

Ik weet het antwoord niet voor iedereen. Voor mezelf is het de enige eerlijke plek om opnieuw te beginnen.

Oosterend, Texel · Foto Jan-Willem van Braak / Unsplash

Lees de aantekeningen in hun geheel

Iets beters is altijd anders · pdf, 4 pagina's

Download de pdf 219 kB

Meer publicaties

Waar gaat het eigenlijk over?

Essays en whitepapers die tot nadenken stemmen en de geijkte manier van denken onderzoeken.

Alle publicaties